Design-eed

Breng jouw design in kaart en leg een eed van verantwoordelijkheid af. 

Waarom?

Het doel van deze werkvorm is om de studenten na te laten denken over wat je wel en niet doet als maker of ontwerper. Een arts legt de artseneed af, waarin deze onder meer zweert nooit iemand moedwillig kwaad te doen en een advocaat legt een eed af waarin deze stelt geen zaken aan te nemen die onrechtvaardig zijn. 

Professionals in de creatieve industrie filosoferen al tijden over een eed voor (digital) designers. Een eed waarin staat dat je als professional naar eer en geweten producten zult ontwerpen die ten goede komen van het welzijn van de gebruiker en de samenleving. Geen overbodige luxe als je kijkt naar alle misstanden rondom platformen, zoals datamisbruik, manipulatieve trucjes, algoritmes die de verspreiding van fake nieuws bevorderen etc.

In deze werkvorm gaan de studenten daarom aan de slag met het bedenken van een eed voor henzelf en vakgenoten. We doen dit alles uiteraard op een leuke en creatieve manier waarbij genoeg ruimte is voor eigen invulling en vormgeving van de eed. We gaan ook in gesprek over de verantwoordelijkheid voor het creatieproces. Want, wanneer je een nieuw creatief concept ontwerpt zul je bij de uitvoer verschillende onderdelen uitbesteden, zoals het bouwen van het digitale product zelf. Maar wie is vervolgens verantwoordelijk voor dat deel, jij of de uitvoerder? En moet deze verantwoordelijkheid ook binnen de eed vallen of niet?

Wat?

Didactiek
Competentie: 
ethische creativiteit
Thema: verantwoordelijke professional
Leerdoel: jouw eigen visie op de verantwoordelijkheid als maker/ontwerper vormen en die omzetten in een creatieve eed die kan worden afgelegd door vakgenoten 

Wie, waar, hoe lang
Aantal studenten: tussen de 2 en 30 studenten
Lokaal: standaard lokaal
Tijd: tussen de 50 en 75 minuten (10-15 minuten per stap)

Voorbereiden en meenemen
A3-vellen papier Stiften

Meer weten over dit onderwerp
Artikelen
The oath of design. A hypothetical code of ethics for design at scale
(2018) van Albert Shum op Medium:
https://medium.com/microsoft-design/the-oath-of-design-2ea4af7ea8fd

Designers: ”Stop making crap” (2018) van Mark Wilson op Fast Company:
https://www.fastcompany.com/90256348/designers-stop-making-crap

Is het tijd voor een eed voor UX-designers? (2021) van Toby van Vuuren op Frankwatching:
https://www.frankwatching.com/archive/2021/08/19/ethiek-ux-design/

Hoe?

Stap 1
Leg de studenten het waarom uit van deze opdracht. 

Stap 2 
Geef de studenten de opdracht om groepjes van ongeveer 5 personen te vormen. Ondertussen deel je grote vellen papier en stiften uit. 

Vraag de studenten allereerst met elkaar te brainstormen over wat er allemaal in een designeed voor vakgenoten zou moeten staan. Geef ze de opdracht om na te denken over de impact die digitale producten hebben op de wereld. Welke (onbedoelde) effecten kunnen zij allemaal bedenken voor de gebruikers en de samenleving?
Laat ze zoveel mogelijk dingen noteren en tekenen op het blad. Niets is fout. 

Stap 3 
Nu mogen ze nadenken over de vorm van de eed. Hoe zou deze eruit moeten zien om vakgenoten te overtuigen van het belang om deze af te leggen? Hoe zou de eventuele ceremonie eruitzien? Geef de studenten de opdracht om ter inspiratie voorbeelden te zoeken online.  

Stap 4
Vraag nu aan de studenten of zij het creatieproces van een digitaal product kort op papier willen zetten. Over welk deel hebben zij een volledig overzicht en over welk deel niet? En waar ligt dan de verantwoordelijkheid voor het deel dat je uitbesteedt? Dat is bij onze opleidingen CO/CB het deel dat na het ontwerpproces komt, wanneer je het product echt laat bouwen. 

Zie hieronder het CO/CB-ontwerpproces van onze opleiding aan de HvA:

Bron: Onderzoek bij CO + CB, een handleiding.  

Stap 5
In deze laatste stap is het de bedoeling dat de studenten hun eed op een ludieke manier aan elkaar presenteren. Zij kunnen dit bijvoorbeeld doen door een paar klasgenoten te vragen hun eed af te leggen. Dat is meteen een goede manier om te testen of de eed begrijpelijk is en om het gesprek aan te gaan over de inhoud ervan.

Kunnen de verschillende groepjes zich vinden in elkaars eden? En hoe zit het met de verantwoordelijkheidsvraag over dat deel van het creatieproces dat je uitbesteedt? Kijk of de studenten met elkaar tot overeenstemming kunnen komen. Als docent kun je steeds de door de studenten overeengekomen punten op het bord schrijven, zodat je uiteindelijk tot een gezamenlijke designeed komt. 

Scroll to Top