Icoon Toekomst

Spelregels van de toekomst

Over de de DSA & DMA, de wetgeving van de (nabije) toekomst die je als professional moet kennen. 

Waarom?

Het is belangrijk om als toekomstig media- of communicatieprofessional kennis te hebben van de wetgeving in de EU die betrekking heeft op het werken met online platformen. Veel van onze Europese (ethische) waarden zijn namelijk verankerd in deze wetten, zoals privacy, autonomie en transparantie. 

Er zijn twee wetten die op dit moment in het bijzonder van belang zijn: de Digital Services Act en de Digital Market Act. Beide kennen strengere regels voor de Big Tech-platformen die nu het internet domineren. Wanpraktijken zoals de verspreiding van nepnieuws en het manipuleren van gebruikers moeten tot het verleden gaan behoren. Transparantie over waarom je bepaalde advertenties te zien krijgt en hoe je getarget wordt, kan straks worden afgedwongen. En adverteren op basis van gevoelige data, over etniciteit, geaardheid of geloof, is helemaal niet meer toegestaan. Daarnaast moeten kleinere spelers veel meer kansen krijgen, door de monopoliepositie van de grote platformen te doorbreken. 

Of dit allemaal zal lukken zal de praktijk moeten uitwijzen. In ieder geval is het essentieel om te weten waar je kunt opzoeken wat de regels zijn en hoe je die moet interpreteren. Dit is belangrijk omdat je zo weet wat je rechten en plichten zijn als professional (en gebruiker) en straks goed beslagen ten ijs het werkveld ingaat.

Wat?

Didactiek
Competentie: 
ethisch handelen

Thema: toekomst
Leerdoel: de nieuwe EU-wetten over platformen leren kennen en weten hoe je die toepast op de eigen werkpraktijk

Wie, waar, hoe lang
Aantal studenten: tussen de 5 en 30 studenten
Lokaal: standaard lokaal
Tijd: 50 – 75 minuten
(10 – 15 minuten per stap)

Meer weten de Digital Services Act
Video
What is Digital Services Act? (2020) van GreensEFA:
https://www.youtube.com/watch?v=Eg3QfNcSChU

https://www.youtube.com/watch?v=Eg3QfNcSChU

Artikelen
8 regels die jou beter gaan beschermen tegen online platformen (2022) van Jess Baily op Bits of Freedom:
https://www.bitsoffreedom.nl/2022/09/27/8-nieuwe-regels-die-jou-beter-gaan-beschermen-tegen-online-platformen/

Nieuwe EU-wetgeving DSA: belangrijke stap in strijd voor online bescherming (2022) van Elsemieke Land op Frakwatching:

https://www.frankwatching.com/archive/2022/05/02/digitale-dienstenwet-dsa-online-bescherming/

Infographic
Wet Digitale Diensten
(2021) op de site van de Europese Raad:
https://www.consilium.europa.eu/nl/infographics/digital-services-act/


Meer weten de Digital Markets Act

Video
The EU Digital Markets Act (2023) van DG Competition:
https://www.youtube.com/watch?v=oX2ASl3QYfI

Artikelen
7 nieuwe regels die de marktmacht van grote platformen moet tegengaan
 (2022) van Janita Sumeiko op Bits of Freedom:

https://www.bitsoffreedom.nl/2022/11/10/7-nieuwe-regels-die-de-marktmacht-van-grote-platformen-moeten-tegen-gaan/

Nieuwe wetgeving vanaf 2023: dit staat je te wachten met de DSA, DMA en DGA (2022) van Gabriëlla Modderman op Frankwatching:
https://www.frankwatching.com/archive/2022/09/29/wetgeving-dma-dsa-dga/

Infographic
Wet Digitale Markten op de site van de Europese Raad:
https://www.consilium.europa.eu/nl/infographics/digital-markets-act/

 

 

Hoe?

Stap 1 
Leg de studenten het waarom uit van deze opdracht.

Stap 2 
Vertel de studenten dat zij straks de opdracht krijgen om met de nieuwe wetgeving aan de slag te gaan, dus dat zij goed moeten opletten bij de uitleg die je nu gaat geven. 

Leg uit dat de wetten in 2024 gelden voor iedereen die met platformen werkt. Het is daarom belangrijk dat de studenten deze weten te vinden en interpreteren, zodat zij hun eigen werk (bijv. een online advertentiecampagne) volgens de nieuwe regels kunnen uitvoeren. 

Hieronder een korte uitleg over de kern van de nieuwe wetten:

Digital Services Act: deze wet heeft tot doel om online omgevingen veiliger te maken door een strengere aanpak van onder meer nepnieuws en beïnvloedingstrucs. De DSA kent extra bepalingen voor grote platformen (met meer dan 45 miljoen actieve gebruikers), maar heeft uiteindelijk op iedereen effect die met online platformen werkt. (Bron:  https://www.theverge.com/23845672/eu-digital-services-act-explained).

Digital Markets Act: deze wet heeft tot doel de monopoliepositie van de hele grote Big Tech-bedrijven te doorbreken en meer concurrentie mogelijk te maken. De organisaties waar deze wet betrekking op heeft zijn: Alphabet (Google), Amazon, Apple, Bytedance (TikTok), Meta (Facebook, Instagram, WhatsApp) en Microsoft. 
(Bron: 
https://www.bitsoffreedom.nl/2022/11/10/7-nieuwe-regels-die-de-marktmacht-van-grote-platformen-moeten-tegen-gaan/).

Het is lastig om de juridische teksten van de DSA en DMA te begrijpen. Bovendien moet de praktijk nog uitwijzen welk effect de wetten straks precies gaan hebben. Hoe deze zullen worden geïnterpreteerd en gehandhaafd.

Gelukkig zijn er online veel bronnen te vinden die een begrijpelijke uitleg geven over de inhoud en de mogelijke gevolgen voor de praktijk. Geef de studenten de tip om voor de volgende opdrachten bijvoorbeeld de informatie van Bits of Freedom te gebruiken. Deze burgerrechtenorganisatie die zich hardmaakt voor online privacy heeft meerdere begrijpelijke artikelen geschreven over de DSA en DMA

Stap 3
Vraag de studenten nu om groepjes van maximaal 5 personen te vormen. Geef ze de opdracht om een Powerpoint aan te maken. Hier kunnen zij alle resultaten invoegen van de opdrachten die zij nu krijgen. Het is belangrijk dat ze noteren waar zij de informatie vandaan hebben. Vertel dat ieder groepje aan het eind van de werkvorm de resultaten zal presenteren.


Mag dit?
Leg nu de verschillende situaties voor en vraag de studenten uit te zoeken of deze wel of niet zijn toegestaan onder de DSA en DMA:
– Een online advertentie op social media voor speelgoed richten op kinderen.
– Een advertorial presenteren alsof het om niet-gesponsoorde content gaat. 
– Het onmogelijk maken om de standaard-apps op je telefoon te verwijderen. 
– Je doelgroep targetten op basis van geloofs- of politieke overtuigingen. 
– Het verplicht maken om van alle apps van een aanbieder gebruik te moeten maken. 

Vraag de studenten steeds te noteren volgens welke wet het wel of niet mag en waar zij deze informatie gevonden hebben. 

Stap 4
Vraag de studenten nu voorbeelden te zoeken en screenshots te maken van de opdrachten hieronder. Het is de bedoeling dat zij online op zoek gaan naar sites die nu nog handelen op een manier die straks onder de nieuwe wetgeving verboden zal zijn. 
Vraag ze de voorbeelden op te slaan in hun presentatie. 

Maak screenshots:
– Algemene voorwaarden van 500 pagina’s lang.
– Een cookiemelding met een veel grotere JA- dan NEE-knop 
– Een advertentiecampagne die waarschijnlijk wordt uitgezet op basis van gevoelige data, zoals etniciteit, geaardheid, geloof of politieke overtuiging.
– Heel makkelijk kunnen abonneren, maar heel moeilijk kunnen afmelden voor een site of abonnement.
– Een Nederlandse organisatie die onder de lijst van grote platformen van de DSA valt (niet te verwarren met de hele grote organisaties van de DMA).

Stap 5
Geef ieder groepje nu kort de opdracht om te presenteren wat zij gevonden hebben en alles toe te lichten. 

Vraag de andere studenten te reageren. Kwamen zij tot dezelfde conclusies over wat wel en niet mag? Hebben zij soortgelijke screenshots gemaakt? 

Vraag de studenten tot slot naar hun mening over het grotere geheel. Zien zij de nieuwe wetgeving als een manier om Europese waarden, zoals privacy, autonomie en het tegengaan van desinformatie, te beschermen? Waarom wel of niet? Hoe denken zij dat dit effect zal hebben op hun toekomstige werkpraktijk?

Scroll to Top