Icoon waardensysteem

Creëren met Commons

Creëer met Creative Commons en voeg zelf waarde toe aan het publieke domein.

Waarom?

We hebben in de creatieve industrie een rijke collectie Creative Commons. Dit zijn creaties van anderen die wij, onder bepaalde voorwaarden, gratis mogen gebruiken voor onze eigen content. Natuurlijk bloeit een dergelijk systeem alleen wanneer je als professional niet slechts gebruikmaakt van de Creative Commons, maar er ook zelf waarde aan toevoegt. Je remixt content uit de Commons door er je eigen creatieve draai aan te geven en voegt je creatie vervolgens zelf toe onder een Creative Commons-licentie. 

De filosofie achter de Commons is al van ver voor het internettijdperk. Commons gaan uit van gedeelde bronnen, waar binnen een gemeenschap ook gedeelde verantwoordelijkheid voor bestaat. Denk bijvoorbeeld letterlijk aan de waterbron in de dorpen van vroeger waar iedere inwoner van het dorp water mocht halen. Om te zorgen dat dit systeem draaide moesten de bewoners er wel voor zorgen dat het drinkwater schoon bleef. De verantwoordelijkheid hiervoor lag bij iedere bewoner. Je kunt je voorstellen dat dit alleen werkte in een omgeving van vertrouwen en respect voor elkaar.  

De Creative Commons is sterk verbonden met het internet en de platformen, maar gaat ook uit van het idee van het delen van bronnen, in dit geval creatieve uitingen, om zo de community te versterken. Deze wordt namelijk onafhankelijker van grote partijen wanneer er onderling wordt samengewerkt. Dit is dan ook precies wat de studenten in deze werkvorm gaan doen: ze gaan aan de slag met het remixen en verrijken van bestaande Creative Commons om zo zelf waarde aan het domein toe te voegen.

Wat?

Didactiek
Competentie: 
ethisch handelen
Thema: waardensysteem EU
Leerdoel: ontdekken wat de Creative Commons zijn, hoe je er gebruik van kunt maken voor je professionele werk en er zelf waarde aan toe kunt voegen

Wie, waar, hoe lang
Aantal studenten: tussen de 2 en 30
Lokaal: standaard lokaal 
Tijd: tussen de 50 en 75 minuten (10 – 15 minuten per stap)

Voorbereiden en meenemen
Bord op Padlet of andere deeltool aanmaken.

Meer weten over dit onderwerp
Boek
Het internet is stuk, maar we kunnen het repareren (2019) van Marleen Stikker. 
Te bestellen via:
https://waag.org/nl/hetinternetisstuk/

Video
Wanna work together
(2010) van Creative Commons: 
https://vimeo.com/13590841

Tutorial
Making memes with Public Domain and 
Creative Commons images (2022) van UCR Library
:
 https://www.youtube.com/watch?v=rAlPhEpsJN0

Site
Creative Commons: 
https://creativecommons.org/

Databases
Creative Commons Search Portal:
https://search.creativecommons.org/

Metropolitan Museum of Art:
https://www.metmuseum.org/about-the-met/policies-and-documents/open-access#get-started-header 

Hoe?

Stap 1 
Leg de studenten het waarom uit van deze oefening.

Stap 2 
Geef nu een korte uitleg over de 6 verschillende Creative Commons licenties.


Bron: https://esearch.sc4.edu/cc/licenses

Vertel aan de studenten dat als zij iets uit het CC-domein halen met in de titel ‘sharealike’ dat zij de afbeelding, video, of andere vorm van content, mogen bewerken, zolang zij deze vervolgens weer delen onder dezelfde voorwaarden. 

Laat de studenten het CC Search Portal zien, zodat zij weten hoe zij naar CCcontent kunnen zoeken: https://search.creativecommons.org/

Stap 3 
Nu gaan we ons focussen op het remixen van kunstafbeeldingen uit het publieke domein van het Metropolitan Museum of Art. Dit wereldberoemde museum heeft een gigantische database (van circa 500.0000 afbeeldingen) met allemaal kunst uit het publieke domein samengesteld. Je mag de afbeeldingen uit deze database remixen. Alle afbeeldingen worden onder de meest vrije licentie van het CC-domein aangeboden.
(Licentie: https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/).


Marie Emilie Coignet de Courson door Jean Honoré Fragonard (circa 1769)
Schilderij uit de 
database van het Metropolitan Museum of Art

Geef de studenten in tweetallen de opdracht om een aantal afbeeldingen uit deze database te kiezen binnen een van deze thema’s:
– De platformsamenleving avant la lettre
– Als we toen de technologie van nu hadden gehad…
– Toen was geluk nog heel gewoon
– Op wereldreis door de geschiedenis
– Een eigen thema (het is leuk als het slaat op vroeger versus nu)

Stap 4
Nu mogen de studenten met hun duo aan de slag met het remixen van de afbeeldingen. Ze mogen uiteraard ook gebruikmaken van eigen foto’s of afbeeldingen uit andere CC-databases. De tool om te bewerken is vrij. Dit mag Photoshop zijn, maar ook iets anders. Het is de bedoeling dat er echt iets nieuws ontstaat uit verschillende afbeeldingen of dat een afbeelding dusdanig bewerkt wordt dat deze een heel nieuw verhaal vertelt. 

De vorm is ook vrij. Dit kan een meme zijn of een andere vorm. Als voorbeeld kun je deze remixes uit het CC-domein van kunstwerken laten zien:
 
Bron: “Mona Lisa Lolcat” by Planetrussell is licensed under CC BY-SA 2.0.

Bron:Exposing Kids to art and Culture” by MEMECAGE is marked with Public Domain Mark 1.0

Stap 5 
Nu wordt het tijd om de nieuwe creaties te laten zien. Vraag de studenten hun creatie te uploaden naar Padlet of andere deeltool. Geef een aantal tweetallen de beurt om hun remix toe te lichten.

Vraag de studenten tot slot om hun nieuwe creatie toe te voegen onder dezelfde licentie aan de CC-database waar zij het origineel gevonden hebben. Dit kunnen zij bijvoorbeeld doen door de afbeelding toe te voegen aan een Flickr-kanaal. 

Zorg dat de studenten de afbeeldingen onder de CC-voorwaarden plaatsen die passen bij de werken die zij hebben gebruikt (als die ‘sharealike’ zijn, dan moeten ze die onder dezelfde voorwaarden plaatsen als bij het originele werk. Dit is echter niet van toepassing op de werken uit de database van het Metropolitan Museum of Art, want deze zijn onder de meest vrije licentie te gebruiken, wat betekent dat je zelf de voorwaarden voor jouw remixes mag bepalen).

Scroll to Top