Een kleine nudge

Een duwtje in de rug kan grote impact hebben. We verkennen hoe je dit ethisch kunt doen.

Waarom?

Als professional van de toekomst is het belangrijk om kennis te hebben van beïnvloedingpsychologie. Dat is handig omdat je daarmee de trucjes van platformen om je te verleiden tot bepaalde acties herkent, maar ook om zelf te weten hoe je mensen stimuleert om iets te doen. Je bent hier op de website van de Ethiektoolkit dus met stimuleren om ‘iets’ te doen, bedoelen we in dit geval natuurlijk iets wat in het belang is van de gebruiker! We noemen deze vorm van positieve beïnvloeding ook wel nudging. 

Richard Thaler en Cass Sunstein, auteurs van het boek Nudge, de ultieme editie, geven de volgende definitie voor een nudge: ieder aspect binnen een keuzeproces dat het gedrag van een persoon op voorspelbare wijze beïnvloedt, zonder dat je keuzes verbiedt of economisch manipuleert (met boetes of beloningen). Een nudge is daarnaast altijd gericht op het belang van het individu of de samenleving en gaat bijvoorbeeld over het stimuleren van gezond, veilig of duurzaam gedrag. 

In deze werkvorm gaan we in op de theorie van nudging. We bespreken wat nudging is en hoe je het toepast in de praktijk. Dit doen we door allereerst verschillende voorbeelden te behandelen van (digitale) nudging. Vervolgens gaan de studenten actief aan de slag met de theorie door een nudge te bedenken voor een platform. 

Wat?

Didactiek
Competentie: 
ethische creativiteit
Thema: beïnvloeding
Leerdoel: een visie ontwikkelen op wat wenselijke beïnvloeding (nudging) is en zelf een nieuwe digitale nudge leren ontwerpen voor een platform

Wie, waar, hoe lang
Aantal studenten: tussen de 5 en 30 studenten
Lokaal: standaard lokaal
Tijd: 50 – 75 minuten
(10 – 15 minuten per stap)

Voorbereiden en meenemen
Stiften
Vellen A3-papier

Meer weten over dit onderwerp
Boeken
Nudge, de ultieme editie (2022) van Richard Thaler en Cass Sunstein. Verkrijgbaar via Uitgeverij Boom:
https://www.boom.nl/coaching/100-10731_Nudge-de-ultieme-editie

Digital nudge, the hidden forces behind the 35.000 decisions we make every day(2019) van Fabio Pereira.  
Verkrijgbaar via:https://digitalnudge.org/

Artikelen
Gamification en nudging: dé ingrediënten voor blijvende gedragsverandering (2020) van Margot Lokker op Frankwathing:
https://www.frankwatching.com/archive/2020/02/07/behavioural-insights-gamification-nudging-gedragsverandering/


Explainer: what is a behavioral nudge?
(2019) van Bloomberg Cities op Medium:
https://bloombergcities.medium.com/explainer-what-is-a-behavioral-nudge-f32150149deb


Digital nudging: guiding online user choices through interface design
(2018) van Christophe Schneider, Jan vom Brocke & Marcus Weinmann in Communications of the ACM, through Research Gate:
https://www.researchgate.net/publication/320419336_Digital_Nudging_Guiding_Online_User_Choices_through_Interface_Design

Video
Using nudge theory to change behaviour
(2020) van Graham Wilson:
https://www.youtube.com/watch?v=2eTRaLe0ocU

Hoe?

Stap 1
Leg de studenten het waarom uit van deze opdracht.

Stap 2 
Benadruk dat nudging draait om het stimuleren van positief gedrag voor de gebruiker of de samenleving. Je helpt mensen om goede keuzes te maken door het keuzeproces te vergemakkelijken. Nudging heeft dus niets met verbieden te maken. 

Een veelgebruikt voorbeeld van nudging is het op ooghoogte plaatsen van gezonde voeding in de kantine. Je maakt het mensen hierdoor gemakkelijker om gezond te kiezen. Wanneer je ongezond eten in de kantine zou verbieden dan is het geen nudging meer. Een nudge heeft altijd betrekking op een vrijwillige keuze. Je geeft iemand slechts een steuntje in de rug om ook daadwerkelijk voor deze keuze te gaan. 

Geef wat leuke voorbeelden van nudging uit de praktijk, zoals de voorbeelden op dit Pinterestbord (ook voorbeelden van digital nudging):
https://nl.pinterest.com/tessameiduzee/nudging/

Je kunt ook deze video laten zien: https://www.youtube.com/watch?v=2eTRaLe0ocU

Vraag de studenten of zij ook voorbeelden kennen of geef ze even de tijd om voorbeelden te zoeken. 

Stap 3
Vraag de studenten om groepjes te vormen van maximaal 5 personen en deel vellen papier en stiften uit.

Geef de studenten nu de opdracht om eerst te bedenken voor welk van de onderstaande doelen zij een nudge willen ontwerpen:
– Meer de trap nemen in plaats van de lift
– Gezonder lunchen
– Afval in de juiste bakken gooien op de campus
– Iedere dag een paar minuten mediteren
– Vaker contact opnemen met familie en vrienden
– Een lagere schermtijd
– Minder haasten in het verkeer
– Stoppen met roken

Uiteraard mogen de studenten ook zelf met een doel komen om een nudge voor te ontwerpen. Als het maar gaat om het helpen bij het maken van een goede keuze voor een persoon of de samenleving. Denk aan gezondheid, duurzaamheid of veiligheid. 

Vraag de studenten op een groot vel te schrijven voor welk doel zij een nudge willen ontwerpen. Vraag ze nu in kaart te brengen wat het op dit moment moeilijk maakt om voor de goede keuze te gaan (bijvoorbeeld niet gaan sporten door een gebrek aan tijd). 

Stap 4 
Nu geef je de studenten de uitdaging om hun doel om te zetten in een digitale nudge. Ze mogen de nudge koppelen aan een specifiek platform of het mag ook een zogenaamde guerilla nudge zijn, waarbij je een eenmalige grappige interventie bedenkt als nudge (denk aan een WhatsApp-bericht in je familie-app met de oproep om allemaal nu een berichtje aan oma te sturen o.i.d.).

Nu mogen de studenten hun creativiteit de vrije loop laten om een nieuwe nudge voor hun doel te bedenken. Hoe simpeler en ludieker, hoe meer kans van slagen. Vraag de studenten hun nudge op papier te schrijven of te tekenen. 

Stap 5 
Het is de bedoeling dat de groepjes in dit laatste deel van de opdracht nudges in 1 minuut pitchen voor de klas. Dit doen zij aan de hand van het vel papier van de vorige stap. 

Laat de andere studenten vervolgens op de pitches reageren. Vraag ze feedback te geven aan de hand van de volgende vragen:
– Is het wel een nudge of maak je andere opties dusdanig moeilijk dat er eigenlijk maar een keuze is? Of maak je gebruik van financiële boetes of beloningen?
– Maakt de nudge het echt gemakkelijker om voor de goede optie te kiezen?
– Hoe ludiek is de nudge? Zou je iemand anders erover vertellen?
– Zou de nudge jou stimuleren?

Scroll to Top